top of page

Özkıyım, Kovid-19 ve Medya


Özkıyım, Kovid-19 ve Medya

KOVİD-19 salgını boyunca tüm dikkatler salgının yayılma hızını azaltmaya verildiği için Kovid-19 krizinin psikiyatrik sonuçları kısmen göz ardı edildi. Sher ise gözden geçirmesinde (2020a) salgın sırasında ya da sonrasında psikiyatrik bozukluk ve özkıyım oranlarının artacağını öngörmektedir. Diğer salgınların sonuçlarına bakıldığında ise bu öngörü mantıklı görünmektedir. Yaşadığımız salgınla karşılaştırılabilecek büyüklükte bir salgın olan İspanyol gribinde özkıyımla ölüm oranlarında artış olmuştur. (Wasserman, 1992) Hong Kong’da ise SARS salgını sırasında 65 yaş ve üzeri kişilerde özkıyım ölümlerinde anlamlı bir artış vardı. (Yip ve ark., 2010) Bu artışın, hastalığa yakalanma endişesi, aileye yük olma endişesi, yaygın anksiyete, sosyal yalıtım ve ruhsal zorlanmaya atfedilebileceği düşünülmüştür.

Sher’in oluşturduğu figür KOVİD-19 krizinin nasıl özkıyıma yol açacağını oldukça net bir şekilde özetlemiştir (2020a):


Aryıca ağır Kovid-19’u olanların özkıyım riskinin artmış olduğu düşünülmüştür. (Sher, 2020b) Özkıyımın önlenmesi için tüm topluma yönelik bazı müdahaleler gerekmektedir. İnsanlar; iletişim halinde kalmaları, telefon ya da video aracılığıyla ilişkilerini devam ettirmeleri, yeterince uyumaları ve egzersiz yapmaları konusunda desteklenmelidir. Özkıyım önleme hatları oluşturulmalıdır. Ülkemizde çevrim içi psikiyatrik destek hatları oluşturulmuştur, ancak bu hat terapötik destekten, intiharı önlemeye kadar pek çok hizmeti aynı anda vermektedir. Bu desteklerin ayrı personelleri barındıran birimler tarafından halka sunulması gerekli görünmektedir. Ayrıca temel ruh sağlığı servislerinin birincil basamak ile bütünleştirilmesi önerilmektedir. Ülkemizde Toplum Ruh Sağlığı Merkezleri bulunmaktadır, ancak yaygın değildir. Öncelikle acilen TRSM sayısının arttırılması ve burada istihdam edecek ruh sağlığı profesyonelinin sağlanması gerekmektedir. Özkıyım açısından riskli olan gruplara ise daha özgül müdaheleler sağlanmalıdır. Bu gruplar psikiyatrik bozukluk öyküsü olan bireyler, belirgin duygusal zorlanma yaşayan kişiler, KOVİD-19 geçirenler, ön safta çalışan sağlık çalışanları ve yaşlı kişilerdir. Bu kişilerin ruh sağlığı hizmetlerine erişiminin artması için teletıp uygulamasının yasal altyapısı oluşturulmalı ve bu hizmetin yaygınlaşması devlet yetkesi tarafından sağlanmalıdır. Pekiözkıyım riskinin arttığı bu dönemde medyanın rolü konusunda önerilenler nedir? *Zihinsel sağlığın devam ettirilmesi ve stresin azaltılması için geleneksel ve sosyal medya kampanyalarının düzenlenmesi *Şeffaf, zamanında haber veren ve sorumlu medya tutumu *Hassas grupların medya takibi (izleme, okuma ve dinleme) kısıtlamasının önerilmesi Bu önerilenler dışında özkıyım haberleri konusunda medyanın dikkatli davranması gerektiği, özkıyım davranışının bulaşıcı olabileceği uzun zamandır dile getirilen bir savdır. Bununla ilgili kılavuzlar oluşturulmuştur. Medyanın özkıyım haberlerini nasıl vermesi gerektiğiyle ilgili şunlar önerilmektedir: Özkıyımın romantikleştirilmemesi: kahramanca, cesur bir davranışmış gibi, karşılıksız aşkın ya da sevilenin kaybedilmesinin ya da süreğen bir hastalığın anlaşılır sonucu olarak yazılmaması Var olan ruhsal hastalığın ya da depresyonun haberde verilmesinden kaçınılmaması: Toplum için sağaltılmayan ruhsal hastalığın öldürebileceğinin bilinmesi iyidir. Özkıyım haberinin ön sayfada verilmemesi: Öykünün sansasyonelliğinin azaltılması daha iyidir. Ayrıca özkıyım yönteminin ayrıntıları verilmemelidir. Öyküde ruhsal bozukluğu olanların yardım alabileceği belirtilmelidir. (Sudak ve Sudak, 2005) Dr. Çağdaş Yokuşoğlu Psikiyatri Uzmanı Sher, L. 2020a. Theimpact of the COVID-19 pandemic on suiciderates. QJM. 113(10):707-12. doi: 10.1093/qjmed/hcaa202. Sher, L. 2020b. Are COVID-19 survivors at increased risk forsuicide? ActaNeuropsychiatr4:1. Sudak, H.S., Sudak, D.M. 2005. The Media andSuicide.AcademicPsychiatry. 29: 495-99 Wasserman, I.M. 1992. Theimpact of epidemic, war, prohibitionandmedia on suicide: United States, 1910-1920. Suicide Life ThreatBehav. 22:240-54 Yip, P.S.,Cheung, Y.T., Chau, P.H., Law, Y.W. 2010. Theimpact of epidemicout break: thecase of severe acuterespiratorysyndrome (SARS) andsuicideamongolderadults in Hong Kong: Crisis. 31: 86-92

0 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör

Comments


bottom of page